Bonvenon en Liono!

La internacia flughaveno Lyon-Saint Exupéry situas proksimume 25 kilometrojn de la urbocentro.

Retejo de la flughaveno: lyonaeroports.com

Unu el la plej rektaj manieroj atingi la urbon estas la rapida tramnavedo Rhônexpress, kiu ligas la flughavenon al la stacidomo Lyon Part-Dieu en ĉirkaŭ 30 minutoj.

Ĝi kutime veturas ĉiujn 15 minutojn dum la tago, kaj ĉiujn 30 minutojn frumatene kaj malfruvespere. Kontrolu la precizan horaron laŭ via alventempo.

Biletoj estas aĉeteblaj interrete aŭ ĉe la aŭtomatoj. Iuj interretaj aŭ anticipaj ofertoj povas esti pli avantaĝaj.

Rhônexpress havas propran bileton: ne supozu, ke ordinara TCL-bileto validas por tiu navedo.

Horaro, tarifoj kaj rezervado: rhonexpress.fr

Taksioj ankaŭ estas disponeblaj ĉe la flughaveno. La vojaĝdaŭro dependas de la trafiko kaj de via preciza celloko; antaŭvidu sufiĉan tempon, precipe dum pinthoroj.

Lyon Part-Dieu estas grava fervoja centro por regionaj, naciaj kaj internaciaj trajnoj, inkluzive de la rapidtrajnoj TGV.

Informoj pri la stacidomo: Lyon Part-Dieu — SNCF

Lyon Perrache estas alia grava stacidomo, situanta sude de la Presqu’île, la centra duoninsulo inter Rodano kaj Saono.

Informoj pri la stacidomo: Lyon Perrache — SNCF

La plej taŭga alvenstacio dependas de via trajno kaj de via loĝloko. Ambaŭ stacidomoj estas konektitaj al la urba transportreto.

Atentu dum rezervado: Lyon Saint-Exupéry TGV estas la stacidomo ĉe la flughaveno, ne unu el la du ĉefaj stacidomoj en la urbo.

Por atingi vian loĝlokon aŭ nian rendevuejon, kalkulu la itineron per TCL, uzante la precizan adreson kaj la vojaĝdaton.

Liono estas atingebla per pluraj gravaj aŭtovojoj, interalie la A6, A7, A42, A43 kaj A46.

La urbocentro tamen havas trafikajn limigojn. Antaŭ via vojaĝo, kontrolu:

• la zonon kun malaltaj emisioj — ZFE;
• la bezonon de vinjeto Crit’Air, ankaŭ por eksterlande registrita veturilo;
• la alirregulojn de la zono kun limigita trafiko — ZTL en parto de la Presqu’île;
• la aliron al via hotelo aŭ elektita parkejo.

La ZFE de Liono restas valida. La ZTL estas aparta sistemo: rajto cirkuli en la ZFE ne aŭtomate donas rajton eniri la ZTL.

Oficialaj informoj: ZFE de la Metropolo de Liono kaj Urbo Liono.

Por viziti la centron, lasi la aŭton en parkejo kaj daŭrigi per publika transporto ofte estas pli oportune.

La malnova prezento per la du zonoj PRESTO kaj TEMPO ne plu taŭgas por klarigi la nunan tarifadon. La prezo de surstrata parkado dependas interalie de la karakterizaĵoj de la veturilo. Simulilo estas disponebla en la retejo de la urbo.

Vi povas pagi ĉe parkmezurilo aŭ per la aplikaĵoj EasyPark kaj PayByPhone. La kontrolo estas farata laŭ la numerplato; ne necesas meti paperan bileton malantaŭ la antaŭan vitron.

Aktualaj informoj: parkado por vizitantoj (kaj tarifa simulilo).

La urbo havas ankaŭ multajn kovritajn parkejojn, interalie tiujn de LPA — Lyon Parc Auto. La servoj varias laŭ la parkejo: kontrolu la malfermojn, maksimuman veturilalton, tarifojn kaj eventualajn ŝargstaciojn.

Retejo: lpa.fr

La P+R-parkejoj apud la publika transportreto povas esti utilaj por alveni de ekster la centro. Kontrolu iliajn uzkondiĉojn, precipe se vi intencas lasi la veturilon dum la nokto.

La reto TCL — Transports en Commun Lyonnais proponas metroojn, tramojn, busojn kaj funikularojn.

La metroo estas oportuna por rapide ligi plurajn kvartalojn. La tramoj ebligas ankaŭ ĝui la urban pejzaĝon dum la vojaĝo. La busoj kompletigas la reton kaj atingas multajn aliajn cellokojn.

La funikularoj estas aparte utilaj por supreniri de Vieux Lyon al la monteto de Fourvière.

Vi povas uzi la TCL-aplikaĵon aŭ la retejon tcl.fr por:

• kalkuli itineron;
• kontroli la horarojn;
• informiĝi pri trafikaj perturboj;
• kontroli la disponeblon de liftoj kaj aliajn informojn pri alireblo.

La reto nun uzas tarifajn zonojn. Elektu bileton validan por la tuta itinero, precipe se vi vojaĝas ekster la centra aglomeraĵo.

La servo TCL Carte bancaire ebligas uzi kongruan senkontaktan bankkarton aŭ konektitan aparaton kiel transportbileton por veturoj ene de la zonoj 1 kaj 2, sur la ekipitaj linioj.

Prezentu la karton aŭ aparaton ĉe la ruĝa validigilo kaj atendu la mesaĝon « Voyage validé ».

La vojaĝrajto validas dum unu horo, kun korespondaj veturoj. Validigu denove ĉe ĉiu ŝanĝo de veturilo.

Uzu ĉiam la saman pagilon: fizika bankkarto kaj telefono estas konsiderataj du malsamaj pagiloj, eĉ kiam ili estas ligitaj al la sama bankkonto.

La sistemo ne validas en la zonoj 3, 4, 5 kaj la ekstera zono. Iuj servoj, kiel Navigône, havas apartan tarifon. Kontrolu la kondiĉojn antaŭ via vojaĝo.

Detaloj: TCL Carte bancaire.

Por homoj dezirantaj uzi biciklon, la Metropolo de Liono ofertas la memservan biciklosistemon Vélo’v.

La aplikaĵo kaj la oficiala retejo ebligas trovi staciojn, kontroli disponeblajn biciklojn kaj liberajn redonlokojn, kaj elekti oferton laŭ la daŭro de via restado.

Kontrolu la aktualajn tarifojn kaj la kondiĉojn de la elektita biciklo. Post redono, certiĝu, ke la biciklo estas ĝuste ŝlosita kaj ke la luo finiĝis.

Retejo: Vélo’v.

Liono havas multajn biciklovojojn, sed iuj stratoj restas trafikplenaj. Elektu itineron adaptitan al via sperto kaj respektu la piedirantojn.

Promenado estas agrabla maniero malkovri la Presqu’île, Vieux Lyon kaj la riverbordojn.

La montetoj de Fourvière kaj Croix-Rousse havas deklivojn kaj multajn ŝtuparojn. Se vi volas eviti ilin, kontrolu la itineron antaŭe kaj uzu la publikan transporton por parto de la vojo.

La Lyon City Card povas esti interesa se vi planas viziti plurajn muzeojn kaj partopreni turismajn agadojn.

Ekzistas diversaj ofertoj kaj daŭroj. Antaŭ aĉeto, komparu la prezon kun viaj planoj kaj kontrolu precize:

• la muzeojn kaj agadojn inkluzivitajn;
• la transportajn rajtojn;
• la eventualan inkludon de Rhônexpress;
• la rezervojn necesajn;
• la eventualajn aldonajn ofertojn por Vélo’v.

Ne supozu, ke ĉiuj versioj de la karto inkluzivas la samajn servojn.

Informoj: Lyon City Card — turisma oficejo de Liono.

Buŝono, france bouchon, estas tradicia liona restoracio, kie oni povas manĝi regionajn pladojn en kunviva etoso.

Pluraj klarigoj cirkulas pri la origino de la nomo. Unu el ili ligas ĝin al la malnova franca vorto bousche, kiu nomis branĉfaskon uzatan kiel ŝildon super la pordo de drinkejo. Alia populara rakonto parolas pri la pajlo uzata por froti la ĉevalojn de vojaĝantoj.

Tiujn rakontojn estas pli prudente prezenti kiel tradiciajn klarigojn ol kiel tute certan etimologion.

La gastronomia historio de Liono multe ŝuldas al la famaj Mères lyonnaises, la « lionaj Patrinoj ».

La franca vorto mère signifas patrino. En la liona gastronomia tradicio, ĝi estas respekta nomo por tiuj kuiristinoj kaj restoraciestrinoj.

Multaj origine laboris ĉe grandaj burĝaj familioj. Kelkaj poste malfermis propran restoracion. La ekonomiaj malfacilaĵoj inter la du mondmilitoj ankaŭ instigis kelkajn el tiuj kuiristinoj labori por si mem.

Ili proponis simplan sed rafinitan kuirarton, bazitan sur regionaj produktoj. En iliaj restoracioj kuniĝis kuirarta plezuro kaj kunviveco.

Inter la konataj nomoj estas la Mère Guy, la Mère Fillioux, la Mère Brazier, la Mère Bizolon, la Mère Blanc, la Mère Léa kaj la Mère Vittet.

Eugénie Brazier aparte markis la historion de gastronomio: en 1933 ŝiaj du restoracioj ricevis po tri Michelin-stelojn. Paul Bocuse poste lernis en ŝia kuirejo.

En Liono, la buŝonoj estas multaj, sed iliaj stiloj kaj ofertoj varias.

La marko Les Bouchons Lyonnais, prezentita de la turisma oficejo kaj ligita al kvalita aliro, povas helpi vin elekti.

Listo kaj informoj: Les Bouchons Lyonnais.

En la buŝonoj, vino estas ofte servata en pot lyonnais, aŭ « liona poto ».

Temas pri vitra botelo kun dika fundo kaj kapacito de 46 centilitroj.

Laŭ populara rakonto, la kanutoj — la lionaj silklaboristoj — ricevis de siaj mastroj duonlitron da vino. La mastroj laŭdire reduktis la poton al 46 centilitroj, por ke unu litro sufiĉu por du potoj kaj ankoraŭ unu glaso por la mastro.

Tiu rakonto apartenas al la loka tradicio; oni ne konfuzu ĝin kun pruvita klarigo pri la origino de la mezuro.

La kanutoj komencis labori tre frue. Dum la mateno, ili kunmanĝis abundan manĝon nomatan mâchon.

Tiu tradicio ankoraŭ vivas en kelkaj restoracioj. Ĝi povas inkluzivi porkaĵojn, pasteĉojn, kolbasojn, tripaĵojn kaj aliajn regionajn pladojn.

La mâchon estas ne nur manĝo, sed ankaŭ momento de interŝanĝo kaj kunviveco. Se vi volas provi ĝin, rezervu kaj kontrolu la horaron: ĝi estas matena manĝo! lameuniere.fr

La receptoj varias laŭ la kuiristoj. Jen kelkaj nomoj por pli facile kompreni la menuojn.

• Andouillette: tripkolbaso, kies konsisto povas inkluzivi porkajn aŭ bovidajn internaĵojn. Demandu la restoracion pri la preciza recepto.
• Béatilles: kuiraĵo aŭ garnituro el malgrandaj delikataj pecoj de birdoj kaj internaĵoj, ekzemple hepatoj, koroj aŭ krestoj.
• « Kaviaro » el lentoj: ŝerca nomo por lentopreparaĵo, ofte salato.
• Cervelas lyonnais: kuirita kolbaso, ofte kun pistakoj, foje ankaŭ kun trufoj.
• Cervelle de canut — cerbaĵo de kanuto: blanka fromaĝo kun herboj, ŝaloto aŭ ajlo, kaj laŭ la recepto vinagro aŭ blanka vino. Ĝi ne enhavas cerbon! Pluraj anekdotoj provas klarigi ĝian nomon.
• Fromage fort — forta fromaĝo: preparaĵo el maturaj fromaĝoj, kun ingrediencoj kaj spicado variantaj laŭ la recepto.
• Gras-double: bova stomakaĵo, preparata diversmaniere, ekzemple kun cepoj.
• Grattons: frititaj pecetoj de porka graso kaj viando, ofte servataj kun aperitivo.
• Paquet de couenne: kunligita pakaĵeto el porka haŭto, longe kuirata.
• Sabodet: porka kolbaso el kapaĵo kaj haŭto, ofte kuirata en vino.
• Salade lyonnaise — liona salato: verda salato, ofte el krispa cikorio, kun larderoj, krutonoj kaj poĉita ovo.
• Saladiers lyonnais: diversaj tradiciaj antaŭmanĝaj salatoj, ekzemple el lentoj, muzelaĵo aŭ bovaj piedoj.
• Tablier de sapeur — antaŭtuko de pioniro: peco de bova stomakaĵo, marinita, panumita kaj fritita. La nomo aludas la ledan antaŭtukon de armeaj pioniroj.
• Quenelle: mola preparaĵo el pasto, ofte kun ezoko, servata kun saŭco. Ĝi estas unu el la plej konataj lionaj specialaĵoj.
• Saucisson brioché: kolbaso bakita en brioĉa pasto.
• Tarte à la praline — rozpralina torto: deserto el pastobazo kaj rozpralina kremaĵo. La rozaj pralinoj uzataj en la loka bakaĵarto estas kutime migdaloj kovritaj per kolorigita sukero.
• Coussin de Lyon: dolĉaĵo el ĉokolada ganaŝo kaj migdala pasto, en formo de malgranda kuseno.

Por pliaj klarigoj kaj receptoj: la liona kuirarto — turisma oficejo.

La tradicia liona kuirarto ofte enhavas porkaĵon, internaĵojn, laktaĵojn kaj foje vinon.

Se vi estas vegetarano, vegano, havas alergion aŭ sekvas apartan dieton, informu la restoracion dum la rezervado. Ne fidu nur la nomon de la plado: saŭco aŭ buljono povas enhavi ingrediencojn ne evidentajn en la menuo.

Vi povas montri jenajn frazojn:

• Je suis végétarien / végétarienne. — Mi estas vegetarano.
• Je suis végétalien / végétalienne. — Mi estas vegano.
• Je ne mange pas de porc. — Mi ne manĝas porkaĵon.
• Je suis allergique à… — Mi estas alergia al…
• Est-ce que ce plat contient de l’alcool ? — Ĉu tiu plado enhavas alkoholon?

Ĝisdatigo: Café des Fédérations nun anoncas malfermon ĉiutage, tagmeze kaj vespere, inkluzive dimanĉon. La Meunière anoncas malfermon de mardo ĝis sabato kaj matenan mâchon laŭ rezervo.

La adresoj de Chez Hugon kaj Le Garet estas konfirmitaj de la cititaj gastronomiaj gvidiloj.

La ligilo de Le Mercière estis korektita. La restoracio ĉe 25 rue Tupin estas prezentata de la turisma oficejo kiel Café du Jura.

La adreso de Aux Trois Maries estas ankoraŭ listigita de la turisma oficejo; kontrolu la aktualajn malfermojn antaŭ via vizito.

En iama abatejo ĉe la place des Terreaux, la muzeo prezentas riĉajn kolektojn de antikvaĵoj, pentraĵoj, skulptaĵoj kaj artobjektoj.

Ĝi estas bona elekto por artamantoj. La interna ĝardeno ankaŭ proponas agrablan paŭzon en la urbocentro.

Adreso: 20 place des Terreaux, 69001 Lyon.

Retejo: mba-lyon.fr.

La muzeo kutime fermiĝas marde. Iuj kolektopartoj povas esti provizore nevideblaj; kontrolu la aktualajn informojn.

Apud la kunfluo de Rodano kaj Saono, ĉi tiu muzeo kunigas naturhistorion, homajn sociojn kaj demandojn pri la mondo kaj la vivo.

Ĝia arkitekturo kaj ekspozicioj faras ĝin interesa celloko ankaŭ por familioj kaj vizitantoj kun diversaj kulturaj interesoj.

Adreso: 86 quai Perrache, 69002 Lyon.

Retejo: museedesconfluences.fr.

Sur la monteto de Fourvière, Lugdunum prezentas la antikvan historion de Liono per arkeologiaj objektoj, mozaikoj kaj aliaj restaĵoj.

La apudaj romiaj teatroj kompletigas la viziton. Antaŭvidu deklivojn kaj kontrolu la plej taŭgan aliron se vi havas moviĝajn malfacilaĵojn.

Adreso de la muzeo: 17 rue Cléberg, 69005 Lyon.

Retejo: lugdunum.grandlyon.com.

En renesanca konstruaĵo de Vieux Lyon, Gadagne gastigas la Muzeon pri la Historio de Liono kaj la Muzeon pri Pupartoj.

Ĝi helpas kompreni la evoluon de la urbo kaj malkovri la pupteatran tradicion, al kiu apartenas la fama liona rolulo Guignol.

Adreso: 1 place du Petit Collège, 69005 Lyon.

Retejo: gadagne-lyon.fr.

En la kvartalo Monplaisir, la muzeo prezentas la familion Lumière kaj la inventojn ligitajn al la komenco de kino.

Ĝi estas aparte interesa por kinoŝatantoj kaj por tiuj, kiuj volas koni alian flankon de la liona historio.

Adreso: 25 rue du Premier-Film, 69008 Lyon.

Retejo: institut-lumiere.org.

En Vieux Lyon, ĉi tiu muzeo prezentas objektojn kaj dekoraciojn el la mondo de kino, kune kun miniaturaj scenoj.

Ĝi proponas alian aliron al kino ol la Muzeo Lumière, kun atento al dekoracioj, specialaj efektoj kaj la laboro de artistoj.

Retejo: museeminiatureetcinema.fr.

La CHRD prezentas la historion de la Dua Mondmilito, aparte en Liono: ĉiutaga vivo, okupacio, persekutado, rezistado kaj deportado.

Ĝi estas grava loko por historia kompreno kaj memoro.

Retejo: chrd.lyon.fr.

Apud la parko Tête d’Or kaj la Cité internationale, macLYON proponas ekspoziciojn pri nuntempa arto.

Kontrolu ĝian programon antaŭ ol veni: la viziteblaj spacoj kaj malfermoj dependas de la ekspozicia kalendaro.

Retejo: mac-lyon.com.

En Croix-Rousse, la Maison des Canuts prezentas la historion de la liona silkoteksa industrio, kun ekspozicioj kaj teksaj demonstracioj laŭ la programo.

Ĝi estas bona komplemento al promenado tra la kvartalo de la silklaboristoj.

Adreso: 10–12 rue d’Ivry, 69004 Lyon.

Informoj: Maison des Canuts — turisma oficejo.

La Musée de l’Imprimerie et de la Communication graphique estas fermita por laboroj. Ĝia propra retejo nun anoncas renovigon ĝis aŭtuno 2027.

Dum la fermo, eksterlokaj agadoj povas esti proponataj.

Aktualaj informoj: imprimerie.lyon.fr.

La plej konata parko de Liono proponas vastajn aleojn, lagon, rozĝardenojn, botanikan ĝardenon kaj zoologian parkon.

Ĝi estas bona elekto por unua vizito, familia promenado aŭ trankvila posttagmezo. La eniro al la parko estas senpaga; iuj apartaj aktivecoj povas esti pagendaj.

La parko estas granda: elektu precizan enirejon se vi rendevuas kun aliaj homoj.

Aranĝita sur iama armea tereno, la parko Blandan kunigas verdajn spacojn, promenvojojn, ludareojn kaj sportajn instalaĵojn.

Ĝi estas aparte taŭga por familioj aŭ por paŭzo en vigla kvartalo.

Sude de la urbo, la parko de Gerland proponas vastajn spacojn por promeni, kuri aŭ ripozi.

Ĝi estas interesa por tiuj, kiuj serĉas pli longan promenadon ĉe la suda parto de la Rodanaj bordoj.

Ĉefa enirejo: 24 allée Pierre-de-Coubertin, 69007 Lyon.

Ĉirkaŭ Fourvière, la Parc des Hauteurs ligas plurajn ĝardenojn kaj verdajn promenvojojn, interalie la ĝardenon de la Rozario kaj la Passerelle des Quatre-Vents.

Ĝi ofertas belajn perspektivojn kaj ebligas kunigi naturon kaj historian vizitadon. Antaŭvidu deklivojn kaj ŝtuparojn.

En Croix-Rousse, la parko de la Cerisaie ĉirkaŭas la Villa Gillet, konatan kulturan lokon.

Ĝi estas agrabla por ripozi post promenado tra la kvartalo de la kanutoj.

Ĉe la kvartalo La Duchère, la parko du Vallon proponas pli naturan pejzaĝon kun herbejoj, arbaraj partoj kaj promenvojoj.

Ĝi estas interesa elekto por malkovri alian flankon de Liono, ekster la plej vizitataj turismaj kvartaloj.

La Berges du Rhône kaj la promenvojoj ĉe Saono ebligas ĝui la urbon laŭ la akvo.

Iuj partoj taŭgas por mallonga promenado, aliaj por pli longa piedira aŭ bicikla ekskurso. Atentu la dividon de la spacoj inter piedirantoj kaj biciklantoj.

En Villeurbanne, apud Rodano kaj la universitata kvartalo La Doua, la parko de la Feyssine proponas pli sovaĝan etoson, kun arbara pejzaĝo kaj riverbordaj promenvojoj.

Ĝi situas ekster la komunumo Liono, sed estas interesa aldono por tiuj, kiuj ŝatas naturon.

Elektu loĝlokon laŭ via buĝeto, viaj bezonoj kaj ĝia ligo al la transportreto.

Antaŭ rezervado, kontrolu la alvenhoron, nuligkondiĉojn, eventualan turisman imposton kaj alireblon.

Se vi serĉas gastigadon ĉe esperantisto, interkonsentu rekte kaj anticipe. Kontakti la asocion ne signifas, ke gastigado estas garantiita.

Se vi uzas rulseĝon, havas malfacilaĵojn marŝi aŭ bezonas adaptitan viziton, kontrolu la alireblon de ĉiu loko antaŭe.

La pavimoj de Vieux Lyon, la montetoj kaj iuj ŝtuparoj povas malfaciligi la promenadon. Ankaŭ lifto en transporta stacio povas esti provizore nefunkcianta.

Por komuna renkontiĝo, informu nin pri viaj bezonoj, por ke la rendevuejo estu elektita laŭeble taŭge.

• Konservu la precizan adreson de via loĝloko kaj de viaj rendevuoj en via telefono aŭ sur papero.
• Por rendevuo, precizigu la enirejon aŭ alian facile rekoneblan punkton.
• Antaŭ vespera eliro, kontrolu la lastan revenan transporton.
• Antaŭvidu komfortajn ŝuojn, veteradaptitan veston kaj akvon.
• En restoracio, demandu pri la disponeblaj pladoj kaj atendotempo se vi havas postan rendevuon.
• Konservu viajn valoraĵojn proksime al vi en homplenaj lokoj.

• Bonjour, je parle espéranto. — Saluton, mi parolas Esperanton.
• Parlez-vous anglais ? — Ĉu vi parolas la anglan?
• Pouvez-vous parler plus lentement ? — Ĉu vi povas paroli pli malrapide?
• Où se trouve cette adresse ? — Kie troviĝas ĉi tiu adreso?
• Est-ce accessible en fauteuil roulant ? — Ĉu ĝi estas alirebla per rulseĝo?
• Où sont les toilettes ? — Kie estas la necesejo?
• Une carafe d’eau, s’il vous plaît. — Kruĉon da kranakvo, mi petas.
• L’addition, s’il vous plaît. — La kalkulon, mi petas.
• J’ai besoin d’aide. — Mi bezonas helpon.